Headerfoto: Vissers in het Mono Biosfeerreservaat © Jan Willem den Besten / IUCN NL

Gezien de uitdagingen die klimaatverandering met zich meebrengt, spelen mangrovebossen en andere kustecosystemen een steeds belangrijkere rol bij het beschermen van gebieden aan de kust en de daaraan verbonden economieën. Het opzetten van duurzame financieringsmechanismen is essentieel voor een effectief beheer van het Mono Biosfeerreservaat, waarmee de biodiversiteit van het landschap beschermd en de bestaansmiddelen van de gemeenschappen ondersteund wordt.

Het doel van het project Mono Delta Benin is dan ook om het beheer te versterken en duurzame financieringsmogelijkheden te ontwikkelen voor het UNESCO Mono Biosfeerreservaat en de ontwikkeling van het aangrenzende beschermde zeegebied Avlékété-Bouche du Roy. Het Mono Biosfeerreservaat belichaamt de biosfeerbenadering van UNESCO, waarbij natuurbehoud, duurzame ontwikkeling en betrokkenheid van de gemeenschap bij territoriaal beheer worden geharmoniseerd.

Wat is een biosfeerreservaat?

Biosfeerreservaten betrekken lokale gemeenschappen en alle belanghebbenden bij de planning en het beheer van het reservaat. Ze integreren het behoud van biodiversiteit en culturele diversiteit met economische ontwikkeling en logistieke ondersteuning. Biosfeerreservaten bestaan uit drie zones: een kernzone, een bufferzone en een overgangszone. Ten eerste is er een kernzone in het midden, een strikt beschermd gebied. Het Mono Biosfeerreservaat heeft een mozaïek van dergelijke kernzones omringd door bufferzones, waarvan er vele beschermd zijn door heiligverklaring. Deze rituele ceremonie is bedoeld om de mangrove-ecosystemen te beschermen door ze onder toezicht van de godheden Zangbéto en Avlékété te plaatsen. Sinds 2015 werkt Eco-Benin samen met de gemeenschappen aan dit proces; negen sites en 500 hectare mangroven zijn tot nu toe heilig verklaard en staan onder de bescherming van Zangbéto.

De bufferzone omringt de kernzone en wordt gebruikt voor activiteiten die verenigbaar zijn met ecologische praktijken die wetenschappelijk onderzoek, monitoring, opleiding en onderwijs versterken.   De overgangszone omringt op haar beurt de bufferzone. Hier voeren gemeenschappen economische activiteiten uit die cultureel en ecologisch duurzaam zijn. Lees meer op de website van UNESCO.

Ecosysteemdiensten

Via onze partnerorganisaties streven we ernaar dat de lokale gemeenschappen verantwoordelijk worden voor het beheer van de natuurlijke hulpbronnen en ecosysteemdiensten die door het reservaat worden geleverd. Daarnaast zullen we economische activiteiten ontwikkelen die verenigbaar zijn met natuurbeschermingsmaatregelen, om ervoor te zorgen dat er een balans is tussen de bescherming van de biodiversiteit en de verbetering van het levensonderhoud van de lokale gemeenschappen. Bijvoorbeeld door duurzaam ecotoerisme, dat het natuurlijke en culturele erfgoed van het reservaat onder de aandacht brengt en tegelijkertijd inkomsten genereert voor de gemeenschappen in het gebied.

Duurzame investeringen

Verder ontwikkelen de partners van Mono Delta Benin stimuleringsmaatregelen om duurzame private investeringen aan te moedigen om het behoud en de verbetering van de biodiversiteit te ondersteunen. Om dit te bereiken zal een innovatiefonds worden opgezet en gepromoot om actoren te ondersteunen, zoals gemeenschapsgroepen, coöperaties, ondernemers, bedrijven en innovatieve financiers in het landschap of andere actoren die interesse hebben om actief te worden in de reservaten. Aanvullende (financiële) steun zal worden gezocht bij bedrijven die actief zijn in de landschappen, investeerders (lokaal/internationaal), ontwikkelingsorganisaties en banken die actief zijn in het landschap.

IUCN NL en Eco-Benin werken ook samen aan een financieringsmechanisme voor ‘blue carbon’ om het biosfeerreservaat te financieren.

De potentie van blue carbon

Blue carbon verwijst naar koolstofdioxide die wordt geabsorbeerd uit de atmosfeer en opgeslagen in kust- en mariene ecosystemen (vandaar het woord ‘blue’). Naar schatting circuleert 83% van de mondiale koolstofcyclus door de oceanem en hoewel ze minder dan 2% van het totale oceaanoppervlak beslaan, kunnen kustecosystemen zoals mangroven en moerassen grote hoeveelheden koolstof opslaan[1]IUCN. (2021). First guidelines to design and deploy Blue Carbon projects in Europe and the Mediterranean. Ze leggen per oppervlakte zelfs meer koolstof vast dan terrestrische bossen[2]IUCN. (2017). Issues brief Blue carbon. Daarom zijn ze, als ze op de juiste manier worden beheerd, effectieve nature-based solutions voor klimaatverandering.

Onderzoek uit 2023 wijst op het grote potentieel voor blue carbon certificeringsprojecten van het Bouche du Roy-reservaat, dat deel uitmaakt van het Mono Biosfeerreservaat: de studie voorspelt de mogelijke certificering van 402.841 ton CO2-equivalenten over een periode van 30 jaar.

IUCN NL en Eco-Benin werken samen aan het behoud van mangrove-ecosystemen in het Bouche du Roy-reservaat en de omliggende gebieden, gefinancierd met blue carbon credits. Dit lokaal geleide project voor herstel en behoud van mangrove-ecosystemen is een nature-based solution die de voedselzekerheid verbetert, de mariene biodiversiteit verbetert, kusterosie voorkomt en banen creëert.

Onderdeel van onze activiteiten:

  • Ontwikkeling van business cases voor projecten die bijdragen aan de verbetering van de biodiversiteit, klimaatbestendigheid en duurzame ontwikkeling in en rond het reservaat.
  • Identificeren en ontwikkelen van duurzame financieringsmechanismen (waaronder de oprichting van een trustfonds of vergelijkbare financieringsstructuur) om bedrijfsinitiatieven te ondersteunen.
  • De weg vrijmaken voor een blue carbon investeringsaanpak.
  • Bedrijven ondersteunen bij de implementatie van een Social and Environmental Responsibility (CSR) charter.
  • De zichtbaarheid van het reservaat en het beschermde mariene gebied vergroten en ervaringen en lessons learnt uitwisselen.

Dit project wordt gefinancierd door de Europese Unie. Gepubliceerde visies en standpunten zijn uitsluitend van de auteur(s) en komen niet noodzakelijkerwijs overeen met die van de Europese Unie of CINEA. De Europese Unie noch de subsidieverlenende autoriteit kan hiervoor verantwoordelijk worden gehouden.

Meer informatie? Neem contact op met onze experts:

Jan Willem den Besten
Senior Expert Conservation Finance
Jules Koppen
Jules Koppen
Expert Nature Conservation
Mark van der Wal
Senior Expert Ecosystems & Extractives